Hōkūalaka‘i

Hōkūalaka‘i
Lō‘ihi (mai ka maka ihu a ka moamoa): he 57‘
Ākea: 17‘
Kia: 42‘
‘Ōpe‘a: 48‘
Pohupani wai: 7 tana

Uli: 17‘

‘Enekini: 25 HP 4 Stroke

Ho‘īkehu ‘ia nā hame‘a uila na ka ‘ūomo ikehu lā

‘Ehiku ‘iako nui me ka ho‘okahi waewae.

Pe‘a: 850 kapua‘i kuea (‘elua laina kipi nui)

Ho‘oka‘a‘ike: pahu kāhea holo kai moana

Nā lako ho‘opakele ola o kēlā ‘ano, kēia ‘ano

 

Kea‘eloa
Kea‘eloa: Lō‘ihi (mai ka maka ihu a ka moamoa): he 30‘
Ākea: 12‘
Kia: 30‘
‘Ōpe‘a: 36‘
Pohupani wai: 2 tana

Uli: 12‘

‘Enekini: 9 HP 4 Stroke

‘Elima ‘iako nui me ka ho‘okahi waewae

Pe‘a: 350 kapua‘i kuea (ka mea nui me ke kipi)

Ho‘oka‘a‘ike: pahu kāhea holo kai moana

Nā lako ho‘opakele ola o kēlā ‘ano, kēia ‘ano

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


>> Holomoana
   |   >> Ho‘okele   |   >> He Lani Ko Luna

Hōkūalaka‘i: He wa‘a holo kai moana lipolipo

Pa‘a akula he wa‘a kaulua, ‘o Hōkūalaka‘i ka inoa, mai loko mai o kekahi noi kālā Papa Ha‘awina, Paikomo a Ho‘omākaukau Kumu (CTTR) o ka māhele kilohōkū i ‘ae ‘ia i ka ‘Aha Pūnana Leo i ka MH 2000 mai loko mai o ke Kānāwai Ho‘ona‘auao ‘Ōiwi Hawai‘i (NHEA). He pāhana kāko‘o ‘o Hōkūalaka‘i i kekahi noi kālā mua akula i loa‘a i ua ‘Aha Pūnana Leo nei e ho‘omohala ‘ia ai he papa ha‘awina kilohōkū ‘ōiwi e kālele ana i ka ‘ike ho‘okele wa‘a o Polenesia. Ua makemake ‘ia ia Hōkūalaka‘i Wa‘a, ‘o ia ka honua ho‘oma‘ama‘a i ka ‘ike kilohōkū ‘ōiwi e a‘o ‘ia.

‘O Jerry Ongies, he konela ho‘omaha loa o ka Pū‘ali Kaua Lewa, ka “Maiau” nāna ka hakulau me ke kāpili ‘ana i ua ‘o Hōkūalaka‘i nei. Ho‘omaka akula nā ho‘olālā ‘ana ma ka ‘ike ‘ana i ka nu‘ukia o ia wa‘a; ka po‘e nona ka pōmaika‘i i ua ‘ano wa‘a nei; nā kumu waiwai hikiāloa e mālama ‘ia ai ia wa‘a; a me ka ho‘opa‘a pono ‘ana i ala e ho‘ohanohano ‘ia ai ka ‘ike holomoana o nā kūpuna mai ka pō mai. Ho‘oholo ‘ia he kinona wa‘a a kū i ke ‘ano kinona wa‘a ku‘una o ka holomoana kai lipolipo ‘ana. ‘Oiai ho‘i he mau ‘akahi akahi nō paha ka nui o nā kānaka e kau ana ma luna ona, ua hakulau ‘ia ka pe‘a a hiki ke lewa i nā kānaka kāka‘ikahi wale nō ke pono e huki ‘ia i luna a ho‘iho‘i ‘ia i lalo.

No ke kūlana hemahema nui o nā ululā‘au o ka ‘āina i ka pau wale, a no ka makemake e hiki ke mālama pono loa ‘ia ua Hōkūalaka‘i nei ma ka hikiāloa, ‘o ia ihola ke kumu i koho ‘ia ai nā makelia kāpili o ko kēia wā ma ke kāpili ‘ana i nā kā‘ele aniani awe he 57 kapua‘i ka lō‘ihi. ‘O ke Kikowaena no ka Ho‘ona‘auao Kai (METC), he kula kāpili a mālama moku o ke Kulanui Kaiāulu o Honolulu, ‘o ko ia Kikowaena pū kekahi i komo ma ka hakulau ‘ana i nā kā‘ele wa‘a ma ke kamepiula e ‘ike ‘ia ai nā ‘ikepili nui ma mua o ka ho‘olana ‘ana i ka wa‘a ma ke kai: nā laina e kū ana i ka ‘ikepili kū o ka wa‘a ma ke kai i mea kōkua iā Maiau ma ka ‘ike ‘ana i ka laina wai, ka hohonu lawa o ke kā‘ele e lana ai, ke kaumaha, ke kaulike, ka nui kino a me kahi e ho‘onoho ‘ia ai nā pe‘a wa‘a. Ua kāpili pū ‘ia e ko ia Kikowaena nei he ‘omo‘omo i hiki ke kāpili ‘ia he wa‘a hou aku o ia ‘ano ke makemake, ‘a‘ohe ‘emo.

Na ka no‘eau o Jay Dowsett i kōkua nui mai ma ke kāpili ‘ana i nā kā‘ele, nā pākū ho‘oka‘awale a me nā waha kepa, kahi e ho‘onoho ‘ia ai nā ‘āpana lā‘au ‘iako nui ‘ehiku e hohoa ‘ia ai nā kā‘ele a pa‘a pono. Ma ke kia‘i hāiki ‘ana i ka ikaika, ka pa‘a, ke kaumaha a me ka ma‘alahi o ka mālama ‘ia o ia wa‘a nei i ho‘oholo ai ‘o ua ‘o Jay Dowsett nei i ke ‘ano o ka makelia e pa‘a ai ke kino a me ka ‘ili o nā kā‘ele. ‘O ka ‘omo‘omo kā‘ele me ka ‘ōnaehana kāpili i ho‘opa‘a ‘ia ihola, he mau mea ia e palupalu ai ke kāpili hou ‘ana he wa‘a o ia ‘ano kaila ho‘okahi ke komo ka makemake i loko o ko ke kaiāulu laulā e hana pēlā.

Ua lilo iā Maiau he 8,000 a ‘oi hola ma ka hakulau me ke kāpili ‘ana i nā ‘āpana wa‘a, he mau haneli, me ka ho‘onohonoho ‘ana i nā ‘ōnaehana uila me ka ho‘oka‘a‘ike. ‘Oiai o ka ho‘ona‘auao ka nu‘ukia nui, ua ho‘omākaukau ‘ia kēia wa‘a me ka nui lako ho‘opakele ola, a pēia ho‘i nā lako ho‘oka‘a‘ike, e la‘a ka pahu leo kāhea a me ka hiki ke leka uila aku kekahi. Ma waho o nā pe‘a nui ‘ekolu i hiki ke huki pau loa ‘ia i luna a ho‘ēmiemi ‘ia e like me ka mea e pono ai, ua pa‘a pū he ‘enekini nui kūpono o kona ‘ano i hiki ke ho‘ohana ma ke ‘ano kāko‘o. Humuhumu kūikawā ‘ia nā uhi e uhi ‘ia ai ‘o luna o nā waha kā‘ele ‘elua e lako mai ai kahi hiamoe no nā luina he ‘ewalu i ka wā ho‘okahi. Na ka no‘eau o Wally Froiseth i hana mai a pa‘a he uli, he 17 kapua‘i ka lō‘ihi, e uli pono ‘ia ai ka wa‘a ma kona holo ‘ana. ‘O nā pahu pa‘a ‘oneki e waiho ana ma ‘ō a ma ‘ane‘i kahi o ka ho‘omākaukau mea‘ai, kahi ‘ūlū i ka ukana mea‘ai, a pēia ho‘i kahi e ‘ūlu ‘ia ai nā lako ho‘opakele ola, ho‘oka‘a‘ike a me ia lako aku, ia lako aku e like me ka mea e pono ai. ‘O nā hakahaka ka‘awale o nā kā‘ele, ua lawa loa ia i lumi e ho‘āhu ‘ia ai ka mea‘ai me ka wai keu aku. E like nō ho‘i me ka mea e kāko‘o aku ana i ka papa ha‘awina ho‘okele wa‘a, ho‘ohana ‘ia ka ‘ike ku‘una e like me ka nui loa i hiki, me ka pa‘a pū na‘e o ka mīkini GPS i mea hō‘oia palekana.

He ‘ehā ho‘i makahiki, a ‘oi aku a emi mai nō paha, ka lō‘ihi a pa‘a maila ua Hōkūalaka‘i nei i ho‘olana ‘ia ma ‘Aukake.2004. Ua ho‘olilo ‘ia ka makahiki hope o kona kāpili ‘ia ‘ana ma ka hohoa ‘ana i nā ‘āpanapana wa‘a kekahi me kekahi a pa‘a piha pono mai. ‘O nā haumāna me nā ‘aukai hou kekahi i komo ma ka 4,000 a ‘oi hola o ia hana nui, he hohoa. I mea ho‘omākaukau no ka ho‘oholo ‘ana iā Hōkūalaka‘i, ho‘omaka ‘ē akula he pū‘ulu ‘aukai e a‘o ‘ia ma nā hana pili ho‘okele wa‘a ma luna ho‘i o Kea‘eloa, he wa‘a i like kona ‘ano, a emi mai nō na‘e kona kino, he 30 wale nō kapua‘i kona loa. Pa‘a maila ‘o Kea‘eloa he ‘anu‘u ho‘oma‘ama‘a mua ma nā ‘ike kahua o ka ho‘okele wa‘a ‘ana e kau ai ma luna o Hōkūalaka‘i.

I ka MH 2005, pa‘a maila i ua ‘o Hōkūalaka‘i nei kona makahiki mua ma nā hana ho‘ā‘o a ho‘okolohua ma luna nō o ke kai e ‘au ana he 1,200 a ‘oi mile ma ke kipa ‘ana i kēlā me kēia mokupuni nui o Hawai‘i pae ‘āina, Nihoa a me Mokumanamana. Mai loko mai o ia mau holo mua ‘ana i ho‘oponopono ‘ia ai ‘o ua ‘o Hōkūalaka‘i nei ma nā mea e ho‘oikaika aku ana i kona mau ‘ao‘ao a pau a pono wale nō kona holo ‘ana. Ho‘i maila ‘o Hōkūalaka‘i i kona home ma Hilo e unoho pū ai me Kea‘eloa: he ‘elua hou aku honua ho‘onui ‘ike ia o ka papahana ho‘oulu mauli Hawai‘i kā‘oko‘a.